ΚΥΚΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ “Ειδήσεις: Τι και πώς “πιστεύουμε”: η σημασία της ειδησεογραφικής παιδείας για την Δημοκρατία”

Το MEDIA LITERACY INSTITUTE (MLI) προωθεί τις έννοιες που συνιστούν την “παιδεία στα μέσα και την πληροφορία και την ειδησεογραφική παιδεία” (media, information& newsliteracy) στο επίπεδο της τυπικής/άτυπης εκπαίδευσης και της δια βίου μάθησης στην Ελλάδα, την Ευρώπη και διεθνώς. Στόχος του είναι να κινητοποιήσει τους Έλληνες πολίτες κάθε ηλικίας και μορφωτικού επιπέδου προκειμένου να γνωρίσουν και να εκπαιδευτούν σε θέματα παιδείας στα μέσα, να εξοικειωθούν με τις συναφείς δεξιότητες, εργαλεία και μέσα και να εμπλακούν σε σχετικές δραστηριότητες.

Το MLI υποστηρίζει την ιδέα ότι η δημοκρατία απαιτεί καλά ενημερωμένους πολίτες και ότι η Παιδεία στα Μέσα Επικοινωνίας είναι ένας από τους σημαντικότερους τρόπους για την καταπολέμηση της μεροληψίας και της ρητορικής μίσους, την προώθηση του θεμελιώδους δικαιώματος των πολιτών να χρησιμοποιούν συνειδητά τα παραδοσιακά, σύγχρονα και ψηφιακά μέσα επικοινωνίας, την κριτική πρόσληψη και την υπεύθυνη δημιουργία του πολυμεσικού περιεχομένου που μεταδίδεται σε κάθε είδους ΜΜΕ (online ή έντυπα), και την ανάπτυξη της κριτικής ικανότητας αξιολόγησης των πηγών και των σκοπών κάθε πληροφορίας. Σε αυτό το πλαίσιο, το newsroomτου Ινστιτούτου, Journalists About Journalism, προάγει στοχευμένα τις έννοιες της ειδησεογραφικής παιδείας (News Literacy) με στόχο να ενισχύσει την ικανότητα των πολιτών ώστε να μπορούν κρίνουν και να ελέγχουν τις online αλλά και τις έντυπες ειδήσεις, τις πληροφορίες που διακινούνται σε εφαρμογές κοινωνικής δικτύωσης, ΜΜΕ και  κάθε είδους δημόσιες και δημοφιλείς πλατφόρμες επικοινωνίας, και να διακρίνουν τα γεγονότα από τις γνώμες και τις ειδήσεις από την παραπληροφόρηση, το μεροληπτικό περιεχόμενο ή την προπαγάνδα.

Σε αυτό το πλαίσιο διοργανώνει μια σειρά ανοιχτών εργαστηρίων ανοιχτής δομής για τις  Ειδήσεις, την Δημοκρατία και την Ειδησεογραφική Παιδεία. Με γενικό τίτλο Ειδήσεις: Τι και πώς “πιστεύουμε”: η σημασία της ειδησεογραφικής παιδείας για την Δημοκρατία.

Ο δεύτερος κύκλος πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της 2ης Ελληνικής Εβδομάδας για την Παιδεία στα Μέσα, στην Θεσσαλονίκη, 22 Νοεμβρίου 2018, σε συνδυασμό με το διεθνές πάνελ “Παραπληροφόρηση και αντιμετώπιση της προπαγάνδας στη νοτιοανατολική Ευρώπη”με συμμετέχοντες ειδικούς επιστήμονες και δημοσιογράφους από ελληνικούς και διεθνείς οργανισμούς.

Οκτώβριος 2018, ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΤΑ ΜΕΣΑ, UNESCO, 24-31 Οκτωβρίου

Ως προοίμιο της Ελληνικής Εβδομάδας 2018 (19-26/11) το Media Literacy Institute συμμετείχε στην οργανωτική επιτροπή της Media & Information Literacy Week της UNESCO και στον εορτασμό της με διεθνές συνέδριο και εκδηλώσεις με τίτλο “Παιδεία στα Μέσα και τις Ευφυείς Πόλεις” που πραγματοποιήθηκε στην Λιθουανία και την Λετονία 24-27 Οκτωβρίου.

Η Κατερίνα Χρυσανθοπούλου έθεσε το θέμα της ανάγνωσης από ψηφιακά ή από έντυπα μέσα και συνέκρινε τους τρόπους πρόσληψης πληροφοριών από κάθε διαφορετικό μέσο. Επίσης σχολίασε τα μεθοδολογικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η έρευνα σχετικά με το θέμα, λόγω αφενός της ταχείας εξέλιξης της σύγχρονης τεχνολογίας (για παράδειγμα, των οθονών, που βελτιώνονται πολύ γρήγορα κι  έτσι έρευνες σχετικά με την συγκέντρωση κατά την ανάγνωση κτλ δεν έχουν μακροχρόνια ισχύ) και αφετέρου του πρώιμου σταδίου στο οποίο βρίσκονται τα σχετικά ερωτήματα αλλά και της μικρής μέχρι σήμερα σηνεργασίας των νευροεπιστημών και των γνωσιοεπιστημών με τους τομείς επικοινωνίας, παιδείας στα μέσα, ανάπτυξης ψηφιακών δεξιοτήτων, παιδείας στα μέσα, κ.α. Η συμβολή του επιστημονικού συμβούλου του MLI, Νίκου Παναγιώτου εστίασε στο ρόλο των νέων και των παραδοσιακών μέσων επικοινωνίας, το ρόλο των μέσων επικοινωνίας στην πρόληψη και διαχείριση κρίσεων και συγκρούσεων, της χρήσης των μέσων επικοινωνίας για την προαγωγή του διαλόγου και την εξάλειψη του λόγου μίσους μέσα από το γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και της ανάπτυξης μηχανισμών ελέγχου, πιστοποίησης και ανάδειξης των ψευδών ειδήσεων.

Σημαντική συμμετοχή είχε επίσης ο νεοσυσταθείς ΕΚΟΜΕ: η Ειρήνη Ανδριοπούλου τόνισε την ανάγκη εντοπισμού των πολιτικών που συμβάλλουν στη συγκρότηση εγγράμματων στα Μέσα και την Πληροφορία κοινωνιών και δημιουργίας κοινώς αποδεκτών δεικτών για την Παιδεία στα Μέσα και την Πληροφορία, που θα μπορούσαν να συγκροτήσουν ένα πολιτικό μοντέλο, και ο διευθυντής Παύλος Κουάνης ανακοίνωσε την πρόθεση στενότερης συνεργασίας με την UNESCO με στόχο την δημιουργία ενός ευρωμεσογειακού GAPMIL Chapter.

Οι δραστηριότητες της ετήσιας Παγκόσμιας εβδομάδας MIL της UNESCO και η διάσκεψη που πραγματοποιείται στο πλαίσιό της αποτελούν σημαντικές ευκαιρίες για τα ενδιαφερόμενα μέρη σε παγκόσμιο επίπεδο να εξετάσουν την πρόοδο που έχει επιτευχθεί προς την κατεύθυνση της διάδοσης της Παιδείας στα Μέσα Για Όλους. Η παγκόσμια εβδομάδα MIL δίνει επίσης δυνατότητες για διασυνδέσεις και ανταλλαγή εμπειριών, ιδεών και πληροφοριών και για δημιουργική συνεργασία μεταξύ των χωρών που συμμετέχουν και των εμπλεκόμενων φορέων.

Απρίλιος 2018, ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΑ ΜΕΣΑ, ΛΙΣΑΒΩΝΑ, 20 Απριλίου 2018

Το Ινστιτούτο συμμετείχε στο διεθνές ερευνητικό συνέδριο για την Παιδεία στα Μέσα στη Λισαβώνα στις 20 Απριλίου 2018.

Η παιδεία στα μέσα ενημέρωσης είναι ένας τομέας με αυξανόμενη ανάπτυξη, και είναι απαραίτητο να ενδυναμωθεί η σχετική έρευνα. Η διάσκεψη αυτή της Λισαβώνας ξεκίνησε να γεφυρώνει το σημερινό χάσμα μεταξύ πρακτικής, εφαρμογών και έρευνας, προβάλλοντας εργασίες από σύγχρονους μελετητές, νέους ερευνητές, επιστήμονες από διάφορα πεδία, καθώς και μεταπτυχιακούς φοιτητές και εκπαιδευτικούς.

Η Κατερίνα Χρυσανθοπούλου συμμετείχε με την εισήγηση Medialiteracy: concepts and misconceptions(or the risk to use the same term to report on different sets of skills) – Παιδεία στα Μέσα: έννοιες και παρανοήσεις (ή ο κίνδυνος χρήσης του ίδιου όρου για την αναφορά σε διαφορετικά σύνολα δεξιοτήτων).

Η Κατερίνα Χρυσανθοπούλου με τη Renee Hobbs

Kατά την αναφορά στην κατάσταση παιδείας ή γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας ενημέρωσης σε οποιοδήποτε τομέα χρειάζεται προσοχή στους ορισμούς. Σε διαφορετικούς τομείς παρατηρούνται συχνά διαφορετικές ερμηνείες των βασικών όρων του ευρύτατου οριζόντιου πεδίου της Παιδείας στα μέσα επικοινωνίας και ενημέρωσης, της πληροφοριακής παιδείας (Media & Information Literacy) αλλά και της ειδησεογραφικής παιδείας (NewsLiteracy) (όπως για παράδειγμα, ταύτιση της παιδείας στα μέσα με την εκπαίδευση σε ψηφιακές δεξιότητες). Αυτές οι διαφορές μπορούν να προκαλέσουν παρερμηνείες, οι οποίες μπορεί να οδηγήσουν σε εσφαλμένη εκτίμηση των αναγκών των πολιτών, παρεμποδίζοντας έτσι την κατάλληλη χάραξη πολιτικής.

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ στο Digital assembly 2018  ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ

Το MLIπροσκλήθηκε από την Βουλγαρική Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης να συμμετάσχει στο Digital Assembly 2018 που φιλοξενήθηκε από τη Γενική Διεύθυνση Επικοινωνίας, Περιεχομένου και Τεχνολογίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Πρόκειται για ένα ετήσιο φόρουμ όπου οι υπεύθυνοι για τη χάραξη πολιτικής και ενδιαφερόμενοι οργανισμοί συγκεντρώνονται για να συζητήσουν την ψηφιακή πολιτική της ΕΕ. Το Digital Assemply 2018 πρόσφερε μια μοναδική ευκαιρία για εκτενείς συζητήσεις σχετικά με το ψηφιακό μέλλον της Ευρώπης, καθώς και ανεκτίμητες ευκαιρίες δικτύωσης.

Λεπτομερές πρόγραμμα διατίθεται στο Digital Assembly webpage

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ EVENS FOUNDATION “MIND OVER MEDIA” 13 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ ΣΤΙΣ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ

Λίγο πριν ξεκινήσει η ελληνική εβδομάδα για την Παιδεία στα Μέσα 2018, που εστιάζει σε ζητήματα πληροφόρησης και παραπληροφόρησης, συμμετέχουμε στο workshop του “Mind over Media in EU” 13/11 στις Βρυξέλλες. Το πρόγραμμα αυτό στοχεύει στην ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού δικτύου εκπαιδευτικών και επαγγελματιών και στη δημιουργία μιας εκπαιδευτικής πολυγλωσσικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας  MindoverMedia (7 γλώσσες της ΕΕ + Αγγλικά). Στην πλατφόρμα αυτοί οι χρήστες μαθαίνουν πώς να αναγνωρίζουν την προπαγάνδα, να κρίνουν και να ερμηνεύουν τα μηνύματα που λαβάνουν σε onlineμέσα ενημέρωσης και να αξιολογούν τα αποτελέσματά τους. Οι δράσεις της πλατφόρμας θα συνοδεύονται από εκπαιδευτικό υλικό και σεμινάρια online/offlineγια εκπαιδευτικούς, βιβλιοθηκονόμους και επαγγελματίες των μέσων ενημέρωσης.

Τόσο οι φοιτητές όσο και οι καθηγητές σε όλες τις χώρες της Ευρώπης και σε όλο τον κόσμο εκτίθενται σε πολλές μορφές ολοένα και πιο εξελιγμένης (και δυνητικά ευεργετικής αλλά και επιβλαβούς) προπαγάνδας μέσω των κινητών τηλεφώνων, των tablet και των φορητών υπολογιστών τους και σε δημόσιους χώρους στις γειτονιές και τις κοινότητές τους. Συνεχώς πρέπει με σύνεση να λαμβάνουν αποφάσεις για να επιλέξουν τι υλικό θα μοιραστούν στα κοινωνικά τους δίκτυα. Σε επίσημα και ανεπίσημα πλαίσια, επωφελούνται από ευκαιρίες να συμμετάσχουν σε συνομιλίες για σύγχρονα κοινωνικά, πολιτικά και πολιτιστικά θέματα, τα οποία πολλές φορές παρουσιάζουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των νέων μορφών προπαγάνδας (μεταξύ άλλων memes, viralmedia, and content marketing). Οι εκπαιδευτικοί σε όλες τις βαθμίδες θα πρέπει να εκπαιδευτούν κατάλληλα ώστε να συμπεριλαμβάνουν τη μελέτη της σύγχρονης προπαγάνδας στη διδασκαλία της γλώσσας, των κοινωνικών σπουδών και των επιστημών. Αυτό είναι σήμερα απαραίτητο, δεδομένου ότι όλοι κατανοούμε τη σπουδαιότητα της προετοιμασίας των μαθητών για να αναλάβουν τα ηνία του 21ου αιώνα, έχοντας αποκτήσει ικανότητες και δεξιότητες που προετοιμάζουν τους νέους ανθρώπους να συμμετέχουν στις σύγχρονες δημοκρατικές διαδικασίες και να έχουν τεκμηριωμένη και ενημερωμένη άποψη στις συζητήσεις.

ΘΕΡΙΝΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Το MLIσυμμετείχε ως συνδιοργανωτής και με εισηγήσεις στη 2η θερινή ακαδημία του ΑΠΘ.

Στις εισηγήσεις του το Ινστιτούτο εστίασε στην αμφίδρομη σχέση μεταξύ δημοσιογράφων και αναγνωστών στην κρίσιμη περίοδο από το 2011 μέχρι σήμερα στην Ελλάδα

πρόγραμμα Erasmus Media lab for bridging cross border gaps

Το ινστιτούτο συμμετέχει ως εταίρος στο πρόγραμμα Erasmus”Medialabforbridgingcrossbordergaps”, που σκοπεύει να γεφυρώσει διασυνοριακές πρακτικές εκπαίδευσης στην παιδεία στα μέσα μεταξύ 6 ευρωπαϊκών χωρών (Λιθουανία, Πολωνία, Ελλάδα, Βόρεια Μακεδονία, Λετονία, Κύπρο).

Το έργο ενισχύει τη διατομεακή συνεργασία (μεταξύ ΜΚΟ, κυβερνητικών φορέων και δημοσιογράφων) επιτρέποντας εκτενείς συνέργειες σε όλους τους τομείς δράσεων (κατάρτιση, διδασκαλία, ενημέρωση,κ.λπ.) με σκοπό την ενίσχυση της παιδείας στα μέσα ενημέρωσης μεταξύ των νέων ενθρώπων. Οι δραστηριότητες του προγράμματος στοχεύουν στην ενίσχυση της κριτικής σκέψης των νέων (ώστε να μπορούν να αξιολογούν το νόημα και τους σκοπούς του γραπτού, οπτικού και προφορικού ενημερωτικού υλικού και να το χρησιμοποιούν καταλλήλως) και την εξοικείωση με οπτικά μηνύματα (για να είναι σε θέση να προσδιορίζοιυν πληροφορίες και σε οπτικό ενημερωτικό ή προωθητικό υλικό, να τα αναλύουν, να αξιολογούν την ποιότητά τους και να το χρησιμοποιούν). Το πρόγραμμα καταλήγει σε μια “βαλίτσα ψηφιακών εργαλείων” που θα λειτουργεί ως εκπαιδευτική πλατφόρμα με καινοτόμες πρακτικλες για την ψηφιακή εποχή. Το έργο επίσης περιλαμβάνει σειρά οργανωμένων εκπαιδεύσεων στις διάφορες συμμετέχουσες χώρες, που ενισχύουν τη διεθνή διάσταση των δραστηριοτήτων των νέων και των εργαζομένων, σε συμπληρωματικότητα με τις δράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως μέσω της προώθησης της κινητικότητας και της συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκόμενων χωρών.

Κύριος στόχος του έργου είναι η ανάπτυξη καινοτόμων εργαλείων και μέτρων για την αντιμετώπιση των υφιστάμενων διασυνοριακών προβλημάτων, των διακρατικών ελλείψεων στην παιδεία στα μέσα, η ανάπτυξη και ενίσχυση δικτύων, καθώς και η αύξηση της ικανότητας να αποκρίνονται στις αλλαγές. Έμμεση ομάδα στόχος αυτού του έργου είναι οι νέοι (διάφορες κοινωνικές ομάδες), ενώ άμεσες ομάδες στόχοι είναι:

  1. Δημοσιογράφοι, παραγωγοί μέσων μαζικής ενημέρωσης, ειδικοί δημόσιων επικοινωνιών, που ασχολούνται με την αντιμετώπιση της παραπληροφόρηση, τα fakenews, τα παραπλανητικά μηνύματα στα μέσα ενημέρωσης, που πρέπει να αποκτήσουν γνώσεις σχετικά με τον τρόπο εκπαίδευσης της κριτικής σκέψης της νεολαίας μέσω των μέσων ενημέρωσης.
  2. Οι εργαζόμενοι για τη νεολαία, οι εκπαιδευτικοί και εκπαιδευτές, τα μέλη των τοπικών κοινοτήτων, οι επαγγελματίες της κατάρτισης, οι οποίοι χρειάζονται περισσότερα εργαλεία και μεθόδους να εκπαιδεύσουν τους νέους ανθρώπους σε αυτά τα θέματα.
  3. Ερευνητές που εργάζονται στους τομείς της νεολαίας, της πολιτικής για τη νεολαία, της εκπαίδευσης, της δημόσιας διοίκησης, αλλά επίσης δημόσιοι υπάλληλοι, υπεύθυνοι για τη διαμόρφωση και την εφαρμογή των δημόσιων πολιτικών, οι οποίοι χρειάζονται εργαλεία ώστε να εξασφαλίσουν βιώσιμες επενδύσεις στην παιδεία στα μέσα για τους νέους, και στην τυπική και στην μη τυπική εκπαίδευση, και στην προσέλκυση σχετικών χρηματοδοτήσεων σε τοπικό ,εθνικό, περιφερειακό, ευρωπαϊκό ή / και διεθνές επίπεδο).
  4. Οι πολιτικοί, οι επαγγελματίες που χρειάζονται νομιμότητα για την εντολή τους, χρειάζονται ιδέες και προτάσεις από την κοινωνία των πολιτών, ώστε να υποστηρίξουν την καινοτομία στο medialiteracy

ΗΜΕΡΙΔΑ: My Story, Migrants and Media Σεπτέμβριος 2017

Η Σίσσυ Αλωνιστιώτου και η Κατερίνα Χρυσανθοπούλου συμμετείχαν, εκπροσωπώντας το Ινστιτούτο, ως expert speakers σε ημερίδα MyStory, Migrants and Media του ευρωπαϊκού προγράμματος www.mystoryproject.eu αναλύοντας την περίπτωση του Brexit και τεκμηριώνοντας το πόσο επηρεάστηκαν οι ψηφοφόροι στο βρεταννικό δημοψήφισμα για την έξοδο της Βρετανίας από την ΕΕ από στρεβλές απεικονίσεις των μεταναστών σε προεκλογικές εκστρατείες των πολιτικών.